NHỮNG HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM TRONG LUẬT XÂY DỰNG 2025

Những Hành Vi Bị Nghiêm Cấm Trong Luật Xây Dựng 2025

Theo Điều 15 Luật Xây dựng 2025, các hành vi bị nghiêm cấm gồm:

1. Xây dựng công trình trong khu vực cấm xây dựng

Việc xây dựng công trình tại khu vực đã được xác định là khu vực cấm xây dựng là hành vi bị nghiêm cấm.

2. Xây dựng không phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn

Công trình phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng. Việc xây dựng không phù hợp với các yêu cầu này thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

3. Khởi công khi chưa đủ điều kiện

Chủ đầu tư không được tự ý khởi công công trình khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện khởi công theo quy định.

Đây là nội dung đặc biệt đáng lưu ý trong quá trình chuẩn bị triển khai dự án, bởi điều kiện khởi công là một trong những cơ sở để bảo đảm công trình được triển khai đúng quy định.

4. Sản xuất, sử dụng vật liệu xây dựng không bảo đảm chất lượng

Luật nghiêm cấm việc sản xuất hoặc sử dụng vật liệu xây dựng có chất lượng không bảo đảm.

Quy định này gắn trực tiếp với yêu cầu kiểm soát chất lượng công trình và an toàn trong quá trình xây dựng.

5. Vi phạm các quy định về an toàn và bảo vệ môi trường

Các hành vi vi phạm quy định về an toàn lao động, tài sản, phòng cháy và chữa cháy, an ninh, trật tự và bảo vệ môi trường đều thuộc nhóm bị nghiêm cấm.

Điều này cho thấy yêu cầu an toàn trong hoạt động xây dựng không chỉ giới hạn ở an toàn thi công mà còn liên quan đến con người, tài sản, PCCC, trật tự và môi trường.

6. Sử dụng công trình sai mục đích, sai công năng

Sau khi hoàn thành, công trình phải được sử dụng đúng mục đích và công năng theo quy định.

Việc sử dụng công trình không đúng mục đích hoặc công năng là một trong những hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 15.

7. Đưa, nhận hối lộ hoặc lợi dụng chủ thể khác để tham gia hoạt động xây dựng

Luật nghiêm cấm hành vi đưa, nhận hối lộ; lợi dụng cá nhân, pháp nhân khác để tham gia hoạt động xây dựng.

Đây là nhóm quy định hướng tới việc bảo đảm tính minh bạch và liêm chính trong hoạt động xây dựng.

8. Lạm dụng chức vụ, quyền hạn

Việc lạm dụng chức vụ, quyền hạn dẫn đến vi phạm pháp luật về xây dựng cũng nằm trong nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Quy định này đặc biệt liên quan đến trách nhiệm của các chủ thể có thẩm quyền trong quá trình quản lý, phê duyệt và tổ chức hoạt động xây dựng.

9. Cản trở hoạt động xây dựng đúng pháp luật

Các hành vi gây cản trở đối với hoạt động xây dựng được thực hiện đúng quy định pháp luật cũng bị nghiêm cấm.

10. Tự ý thay đổi thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt

Chủ thể tham gia hoạt động xây dựng không được tự ý thay đổi thiết kế xây dựng đã được thẩm định, phê duyệt nếu sự thay đổi đó làm ảnh hưởng đến an toàn xây dựng, môi trường, phòng cháy và chữa cháy.

Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh Luật Xây dựng 2025 cũng phân định rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng và tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong tổ chức, quản lý dự án.

Điểm đáng chú ý: Tăng trách nhiệm thay vì chỉ kiểm soát thủ tục

Nhìn tổng thể, các quy định về hành vi bị nghiêm cấm nằm trong định hướng lớn hơn của Luật Xây dựng 2025: tinh gọn thủ tục nhưng tăng trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng.

Luật chuyển mạnh từ cách tiếp cận thiên về “tiền kiểm” với nhiều tầng thủ tục sang “một lần kiểm soát”, tăng hậu kiểm; đồng thời bãi bỏ chứng chỉ năng lực doanh nghiệp và tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng các thủ tục pháp lý, mà còn phải chú trọng hơn đến năng lực thực chất, chất lượng công trình, an toàn, tính minh bạch và trách nhiệm trong từng khâu của dự án.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Đối với chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tham gia hoạt động xây dựng, việc nắm rõ các hành vi bị nghiêm cấm là cơ sở quan trọng để kiểm soát rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án.

Một số nội dung cần đặc biệt chú trọng gồm:

• Kiểm tra đầy đủ điều kiện trước khi khởi công.
• Kiểm soát chất lượng vật liệu và quá trình thi công.
• Tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng.
• Bảo đảm an toàn lao động, PCCC và môi trường.
• Sử dụng công trình đúng mục đích, công năng.
• Kiểm soát chặt chẽ việc điều chỉnh thiết kế.
• Bảo đảm tính minh bạch trong quá trình thực hiện dự án.

Luật Xây dựng 2025 không chỉ đặt ra yêu cầu về tuân thủ thủ tục, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của từng chủ thể đối với chất lượng, an toàn và tính minh bạch của hoạt động xây dựng.