Việc TP.HCM chấp thuận cho các tổ chức kinh doanh bất động sản thực hiện dự án thí điểm nhà ở thương mại tại 147 khu đất, với tổng diện tích hơn 854 ha, theo Nghị quyết 171/2024/QH15 mở ra thêm dư địa tiếp cận quỹ đất cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, từ danh mục được thông qua đến một dự án có thể triển khai thực tế vẫn còn nhiều bước về pháp lý, quy hoạch, tài chính và hạ tầng. Giá trị của chính sách vì vậy không chỉ nằm ở quy mô quỹ đất được đưa vào cơ chế thí điểm, mà còn ở khả năng chuyển hóa quỹ đất thành nguồn cung nhà ở phù hợp với nhu cầu thị trường.
Mục lục
1. 147 khu đất, hơn 854 ha được đưa vào cơ chế thí điểm
Ngày 13/11/2026, UBND TP.HCM ban hành Thông báo số 698/TB-UBND về việc chấp thuận cho các tổ chức kinh doanh bất động sản thực hiện dự án thí điểm nhà ở thương mại tại 147 khu đất (đợt 2). Danh mục này được HĐND Thành phố thông qua tại Nghị quyết số 125/NQ-HĐND ngày 30/10/2026, căn cứ Nghị quyết 171/2024/QH15 của Quốc hội.
Tổng diện tích danh mục đạt khoảng 854,28 ha, tương đương hơn 8,54 triệu m². Xét theo địa giới hành chính trước sắp xếp, có 94 khu đất thuộc TP.HCM cũ, 19 khu thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu cũ và 33 khu thuộc Bình Dương cũ. Ngoài ra, danh mục có một khu đất tại phường Dĩ An có nguồn gốc đất quốc phòng, đưa tổng số khu đất lên 147.
Đây là bước triển khai đáng chú ý của cơ chế thí điểm, cho phép doanh nghiệp nghiên cứu thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc sử dụng đất doanh nghiệp đang có quyền sử dụng, đối với các loại đất và trường hợp đáp ứng điều kiện pháp luật.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ việc khu đất được đưa vào danh mục thí điểm với việc dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Danh mục được thông qua mới là cơ sở để tiếp tục thực hiện các thủ tục cần thiết. Từng dự án vẫn phải đáp ứng đầy đủ quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, nhà ở, xây dựng và kinh doanh bất động sản.
2. Những con số đáng chú ý
Trong tổng diện tích 854,28 ha, cơ cấu đất được tổng hợp gồm:
Khoảng 457,34 ha đất ở hiện hữu và đất dự kiến chuyển mục đích thành đất ở.
Khoảng 341,51 ha đất trồng lúa dự kiến chuyển mục đích sử dụng.
Đối với diện tích đất trồng lúa, khu vực TP.HCM cũ chiếm khoảng 321,77 ha, tương đương gần 94% tổng diện tích đất lúa dự kiến chuyển mục đích. Bình Dương cũ có khoảng 18,03 ha và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ có khoảng 1,70 ha. Đây đều là diện tích dự kiến chuyển mục đích, không phải diện tích đã hoàn tất thủ tục chuyển đổi.
Về phân bổ địa lý, TP.HCM cũ chiếm khoảng 589,58 ha, Bình Dương cũ khoảng 140,03 ha và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ khoảng 124,67 ha.
Một số dự án có tổng mức đầu tư đáng chú ý trong danh mục gồm:
Dự án | Diện tích | Tổng mức đầu tư |
Khu nhà ở Vạn Phúc New | 70,74 ha | 28.923 tỷ đồng |
Khu dân cư Trường Vĩ | 43,43 ha | 29.303 tỷ đồng |
Khu dân cư Nguyễn Bình Hiệp Phước | 33,03 ha | 25.039,23 tỷ đồng |
CITY Hà Nội | 79,91 ha | 10.000 tỷ đồng |
Diện tích được quy đổi từ số liệu m² trong phụ lục Nghị quyết 125/NQ-HĐND. Tổng mức đầu tư là số liệu ghi trong danh mục, không đồng nghĩa với vốn đã giải ngân hoặc giá trị đầu tư thực tế đã được xác nhận.
Danh mục 147 khu đất được hình thành sau quá trình rà soát 450 hồ sơ đăng ký qua ba đợt. Kết quả phân loại gồm 147 hồ sơ được thông qua trong đợt này, 107 hồ sơ không đủ điều kiện, 24 hồ sơ của doanh nghiệp cổ phần hóa tiếp tục được rà soát, 68 hồ sơ đã được rút hoặc trả lại, 103 hồ sơ chuyển sang các đợt tiếp theo và một hồ sơ đã được thông qua trước đó. Tổng số các nhóm là 450 hồ sơ.

3. Cơ chế mới mở rộng cơ hội tiếp cận quỹ đất
Điểm đáng chú ý của Nghị quyết 171/2024/QH15 là mở rộng cơ chế thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc sử dụng đất doanh nghiệp đang có quyền sử dụng. Cơ chế thí điểm cho phép xem xét một số trường hợp sử dụng đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp không phải đất ở, nếu đáp ứng các điều kiện được quy định.
Điều này giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở nghiên cứu và phát triển quỹ đất, đặc biệt tại những khu vực có cơ cấu sử dụng đất hỗn hợp hoặc chưa hoàn toàn là đất ở.
Tuy nhiên, Nghị quyết 171 không đồng nghĩa mọi khu đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp đều có thể chuyển thành đất ở. Dự án vẫn phải đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, chương trình phát triển nhà ở, tiêu chí lựa chọn dự án, danh mục được HĐND thông qua và các quy định pháp luật liên quan. Diện tích đất ở của các dự án thí điểm cũng phải tuân thủ giới hạn theo Nghị quyết.
Đối với 24 hồ sơ của doanh nghiệp cổ phần hóa tiếp tục được rà soát, đây là nhóm cần thận trọng khi xem xét đầu tư hoặc M&A. Doanh nghiệp cần kiểm tra nguồn gốc và quá trình quản lý, sử dụng đất, tình trạng tài sản công cũng như các nghĩa vụ tài chính liên quan trước khi đưa ra quyết định.
4. Cơ hội đi cùng yêu cầu kiểm soát rủi ro
Thứ nhất, pháp lý là yếu tố quyết định khả năng triển khai. Doanh nghiệp cần rà soát quyền sử dụng đất, nguồn gốc từng thửa, tình trạng thế chấp, tranh chấp, tỷ lệ diện tích đã thỏa thuận và phần đất do cơ quan, tổ chức nhà nước trực tiếp quản lý. Đặc biệt, những khu đất có nguồn gốc phức tạp cần được thẩm định độc lập trước khi quyết định đầu tư hoặc giải ngân.
Thứ hai, quy hoạch và hạ tầng quyết định giá trị khai thác. Tại TP.HCM cũ, cần đánh giá khả năng kết nối giao thông và năng lực hạ tầng đô thị. Tại Bình Dương cũ, cần đặt dự án trong mối liên hệ với khu công nghiệp, trung tâm việc làm và nhu cầu nhà ở của người lao động, chuyên gia. Với Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, cần xem xét đặc điểm kinh tế, dân cư và chức năng đô thị của từng vị trí. Đây là những yếu tố cần được kiểm chứng ở cấp độ từng dự án, thay vì áp dụng chung cho toàn địa bàn.
Thứ ba, hiệu quả tài chính cần được tính toán theo toàn bộ vòng đời dự án. Tổng chi phí không chỉ bao gồm giá nhận chuyển nhượng đất mà còn có chi phí thỏa thuận, giải phóng mặt bằng, chuyển mục đích sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính, đầu tư hạ tầng, xây dựng và chi phí vốn. Thời gian hoàn thiện pháp lý kéo dài có thể ảnh hưởng đáng kể đến dòng tiền và hiệu quả đầu tư.
Thứ tư, nguồn cung phải gắn với nhu cầu thực. Diện tích 854 ha không đồng nghĩa với diện tích đất ở thương phẩm hoặc số lượng sản phẩm chắc chắn được đưa ra thị trường. Quy mô phát triển còn phụ thuộc vào chỉ tiêu quy hoạch, mật độ xây dựng, tầng cao, hệ số sử dụng đất, diện tích dành cho hạ tầng và cơ cấu sản phẩm. Doanh nghiệp cần đánh giá khả năng chi trả, nguồn cung cạnh tranh và tốc độ hấp thụ trước khi quyết định mô hình phát triển.
5. Năng lực chuyển hóa quỹ đất thành dự án sẽ tạo khác biệt
Có ba vấn đề đáng chú ý từ danh mục lần này.
Một là, cơ hội tiếp cận quỹ đất được mở rộng nhưng năng lực hoàn thiện pháp lý sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng. Doanh nghiệp không chỉ cần có khả năng tìm kiếm quỹ đất mà còn phải tổ chức được quá trình thỏa thuận, xử lý các vấn đề về nguồn gốc đất và hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Hai là, rủi ro cần được đánh giá ở cấp độ từng thửa đất. Một khu đất có diện tích lớn chưa chắc đã liền mạch về pháp lý. Các phần đất do Nhà nước trực tiếp quản lý, đất có nguồn gốc đặc thù hoặc đất chưa hoàn tất thỏa thuận có thể ảnh hưởng đến phương án triển khai chung.
Ba là, tiến độ cần được quản trị gắn với dòng tiền. Theo Điều 3 Nghị quyết 125/NQ-HĐND, thời hạn thực hiện việc thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất đối với các dự án thuộc trường hợp nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất và tiếp tục nhận quyền sử dụng đất được tính từ ngày nghị quyết được thông qua đến ngày 31/03/2030. Đối với dự án của tổ chức kinh doanh bất động sản đang có quyền sử dụng đất, thời hạn chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư cũng được xác định đến mốc này.
Đây là mốc quan trọng để doanh nghiệp xây dựng kế hoạch triển khai, nhưng không phải thời hạn mặc nhiên hoàn thành toàn bộ dự án.
6. Triển vọng thị trường trong dài hạn
Trong dài hạn, danh mục 147 khu đất có thể tạo thêm cơ hội phát triển nhà ở tại TP.HCM và các khu vực mở rộng. Tuy nhiên, tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện thủ tục, khả năng huy động vốn, tiến độ đầu tư hạ tầng và sức hấp thụ của thị trường.
Đối với nhà phát triển dự án, chiến lược phù hợp là ưu tiên những khu đất có pháp lý rõ ràng, quy hoạch phù hợp, khả năng kết nối hạ tầng tốt và nhu cầu nhà ở có cơ sở. Việc phân bổ vốn cần dựa trên mức độ sẵn sàng của từng dự án thay vì chỉ nhìn vào quy mô diện tích.
Kết luận
Việc thông qua danh mục 147 khu đất với tổng diện tích hơn 854 ha là bước mở rộng đáng chú ý về cơ hội tiếp cận quỹ đất nhà ở thương mại tại TP.HCM. Tuy nhiên, diện tích được đưa vào cơ chế thí điểm mới là điểm khởi đầu; pháp lý, quy hoạch, tài chính, hạ tầng và nhu cầu thực mới quyết định khả năng triển khai. Trong giai đoạn tới, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có năng lực thẩm định quỹ đất, kiểm soát tiến độ và phát triển sản phẩm phù hợp với thị trường.