THỦ TƯỚNG: NHÀ NƯỚC SẼ CHỦ ĐỘNG ĐIỀU TIẾT GIÁ ĐẤT, HƯỚNG TỚI KIỂM SOÁT CHI PHÍ VÀ ỔN ĐỊNH THỊ TRƯỜNG

Hướng tới cơ chế quản lý đất đai đồng bộ

Một trong những nội dung được Thủ tướng nhấn mạnh là đổi mới quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Định hướng đặt ra là tăng cường tích hợp giữa các loại quy hoạch, hướng tới giảm sự chồng chéo và tạo thuận lợi hơn cho địa phương trong quá trình triển khai.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất cần đi kèm các tiêu chí, điều kiện rõ ràng để hạn chế việc thay đổi tùy tiện mục tiêu sử dụng đất. Đồng thời, cơ chế pháp luật cũng cần đủ linh hoạt để phù hợp với yêu cầu phát triển thực tế.

Đối với giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch và có tính cạnh tranh. Quy định cũng cần phân định rõ trường hợp áp dụng đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hoặc giao đất trực tiếp.

Bên cạnh đó, phương thức xác định và nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cần được quy định rõ ràng để doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng phương án tài chính và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Giá đất được xem là yếu tố quan trọng đối với chi phí đầu tư

Theo Thủ tướng, giá đất có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu vào của nhiều dự án và hoạt động kinh tế. Bên cạnh giá đất, thời gian thực hiện thủ tục hành chính kéo dài cũng có thể làm gia tăng chi phí của doanh nghiệp.

Định hướng được đưa ra là Nhà nước sẽ thực hiện vai trò quản lý, điều tiết giá đất dựa trên dữ liệu và các phương pháp định giá phù hợp, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch và kết nối dữ liệu giữa hệ thống thông tin đất đai với các cơ sở dữ liệu liên quan.

Song song với đó, việc phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính cũng được xem là giải pháp nhằm rút ngắn thời gian xử lý các thủ tục về đất đai.

Theo Thủ tướng, khi các yếu tố đầu vào được kiểm soát tốt hơn và chi phí thực hiện dự án được minh bạch, thị trường sẽ có thêm cơ sở để hình thành mặt bằng giá nhà và giá bất động sản hợp lý hơn. Đây cũng là yếu tố quan trọng đối với tính minh bạch và khả năng phát triển bền vững của thị trường.

Đổi mới chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Một nội dung khác được đề cập là cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Theo định hướng tại Nghị quyết 21-NQ/TW, chính sách cần chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa trên bồi thường tài sản bị thu hồi sang chú trọng hơn đến việc ổn định và tái thiết cuộc sống của người dân sau khi Nhà nước thu hồi đất.

Thủ tướng cho rằng nội dung này cần được cụ thể hóa trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo cơ sở để triển khai các dự án thuận lợi hơn.

Tăng nguồn cung nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội

Đối với Luật Nhà ở, Thủ tướng cho rằng chính sách cần từng bước chuyển từ cách tiếp cận tập trung vào sở hữu nhà ở sang bảo đảm người dân có chỗ ở ổn định, phù hợp với khả năng chi trả.

Trong đó, phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội được xác định là những hướng quan trọng. Các mô hình có thể bao gồm nhà ở do Nhà nước đầu tư, dự án sử dụng nguồn vốn xã hội hóa, nhà lưu trú công nhân tại khu công nghiệp và nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp.

Nhà nước có thể khai thác quỹ đất công để phát triển nhà ở cho thuê hoặc huy động nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư, vận hành. Một số cơ chế hỗ trợ về đất đai và tín dụng cũng có thể được nghiên cứu nhằm khuyến khích phát triển nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn.

Mục tiêu là hình thành nguồn cung nhà ở có quy mô phù hợp, đáp ứng nhu cầu thực tế và bảo đảm điều kiện hạ tầng, chất lượng sống cho người thuê.

Làm rõ thời hạn sử dụng chung cư

Về vấn đề thời hạn sử dụng chung cư, Thủ tướng cho rằng cần phân biệt giữa thời hạn sử dụng công trình và quyền tài sản của người dân.

Theo định hướng được nêu, công trình nhà ở cần được kiểm định khi đến thời hạn theo quy định. Nếu vẫn đáp ứng yêu cầu an toàn, công trình có thể tiếp tục được sử dụng; trường hợp không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật thì cần thực hiện cải tạo hoặc xây dựng lại.

Khi chung cư được xây dựng lại, quyền tài sản hợp pháp của người dân vẫn cần được pháp luật bảo đảm. Các quy định liên quan cần được thể hiện rõ ràng, minh bạch để người dân hiểu đúng về quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình cải tạo, xây dựng lại công trình.

Hướng tới thị trường bất động sản minh bạch hơn

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu khả năng thống nhất và đồng bộ các quy định liên quan để thuận lợi hơn trong quá trình áp dụng.

Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng thị trường bất động sản công khai, minh bạch, ổn định và phát triển bền vững. Theo đó, thông tin liên quan đến giao dịch cần được tăng cường công khai, đồng thời khuyến khích thanh toán qua hệ thống ngân hàng và hạn chế sử dụng tiền mặt.

Việc kết nối dữ liệu giữa các lĩnh vực như dân cư, quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng và bất động sản cũng được xem là một trong những giải pháp quan trọng để tăng khả năng quản lý và giám sát thị trường.

Bên cạnh đó, các cơ quan soạn thảo được yêu cầu tiếp tục nghiên cứu cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch, đặc biệt là những nhóm có vị thế yếu hơn, đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.