QUỐC HỘI THÔNG QUA LUẬT PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ: TP.HCM ĐƯỢC MỞ THÊM NHIỀU CƠ CHẾ ĐỘT PHÁ

Tăng điều kiện kiểm soát các cơ chế thí điểm

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Một trong những điểm được điều chỉnh là quy định về việc áp dụng thí điểm những cơ chế, chính sách chưa được quy định trong Luật Phát triển đô thị hoặc các văn bản pháp luật khác của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo đó, việc Chính phủ ban hành nghị định để thí điểm cơ chế mới phải có sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Phạm vi thí điểm cũng được giới hạn nhằm phục vụ các yêu cầu về quản lý nhà nước, quản lý kinh tế và quản lý xã hội.

Quy định này hướng đến việc kiểm soát chặt chẽ hơn quá trình thử nghiệm chính sách, đồng thời tăng tính thống nhất và minh bạch khi áp dụng trên thực tế.

Luật cũng làm rõ một số khái niệm, trong đó có việc xác định khu thương mại tự do là một loại "khu chức năng" và giải thích thuật ngữ "cấp có thẩm quyền" để hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.

Mở rộng cơ chế cho các động lực tăng trưởng mới

Đối với khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp, Luật bổ sung một số quy định liên quan đến hoạt động ngân hàng và quản lý tài chính.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được giao quy định các điều kiện, yêu cầu cụ thể đối với phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động trong khu thương mại tự do. Mục tiêu là tăng cường quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền và kiểm soát những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình vận hành.

Chính phủ cũng được giao quy định trình tự, thủ tục liên quan đến việc công nhận, gia hạn hoặc đình chỉ chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp.

Làm rõ cơ chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế

Luật cũng bổ sung các quy định nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Theo đó, cơ chế mới hướng đến việc tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động tài chính quốc tế. Hội đồng nhân dân Thành phố được giao thẩm quyền quy định một số điều kiện, trình tự và thủ tục liên quan đến việc cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư và phát hành các sản phẩm tài chính quốc tế, trên cơ sở ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

Các thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế có thể cung cấp dịch vụ tài chính và các dịch vụ hỗ trợ theo phạm vi giấy phép được cấp. Hoạt động này vẫn phải tuân thủ các quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, quản lý nợ công và các yêu cầu pháp lý liên quan.

Bổ sung cơ chế cho khu đô thị lấn biển

Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế phát triển khu đô thị lấn biển.

Dự thảo được chỉnh lý theo hướng bổ sung riêng một điều quy định về chính sách thúc đẩy loại hình đô thị này. Các nội dung bao gồm nguyên tắc đầu tư, xây dựng và phát triển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; chính sách ưu đãi, hỗ trợ cũng như nghĩa vụ của nhà đầu tư.

Luật đồng thời quy định về thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất và cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án theo quy định.

Việc bổ sung nhóm chính sách này được kỳ vọng tạo thêm cơ sở pháp lý để triển khai các dự án đô thị ven biển, đồng thời xác định rõ hơn trách nhiệm, quyền hạn và nghĩa vụ của các bên tham gia.

Một số nội dung liên quan khu kinh tế đặc biệt

Đối với khu kinh tế đặc biệt, Luật không tiếp tục quy định cơ chế giao Hội đồng nhân dân tại khu vực này quyết định việc thử nghiệm có kiểm soát.

Nguồn thu từ giao dịch tín chỉ carbon được xác định là khoản thu ngân sách cấp tỉnh được hưởng 100%. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nơi có khu kinh tế đặc biệt sẽ quyết định việc sử dụng nguồn thu theo quy định.

Bên cạnh đó, các quy định về phát triển đảo nhân tạo, bãi đá nhỏ biệt lập được đưa ra khỏi dự thảo để tiếp tục nghiên cứu và xem xét trong hệ thống pháp luật chuyên ngành về biển, đảo.

Theo hướng này, các vấn đề liên quan sẽ được đánh giá toàn diện hơn, đặc biệt trên các phương diện chủ quyền, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tài nguyên và môi trường biển.

TP.HCM có thêm cơ sở để triển khai các cơ chế phát triển

Việc Luật Phát triển đô thị được thông qua tạo thêm cơ sở pháp lý cho TP.HCM trong việc triển khai các chính sách phát triển đô thị đặc biệt.

Cùng với các quy định về phân cấp, quy hoạch, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, khu kinh tế đặc biệt và đô thị lấn biển, Luật được kỳ vọng góp phần tháo gỡ một số điểm nghẽn về cơ chế và tạo thêm dư địa huy động nguồn lực cho phát triển đô thị trong giai đoạn tới.