Nghị định 349/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 9/9/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định tại các nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu liên quan đến lựa chọn nhà thầu. Những thay đổi đáng chú ý tập trung vào cơ chế xác định giá, các trường hợp được chỉ định thầu, hạn mức mua sắm và cách xử lý một số tình huống phát sinh trong quá trình đấu thầu.
Mục lục
Có thể loại báo giá chênh lệch trên 30% so với mức trung bình
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định về việc thu thập và xác định giá hàng hóa, dịch vụ.
Theo quy định mới, chủ đầu tư phải có tối thiểu một báo giá và được khuyến khích thu thập nhiều báo giá hơn. Yêu cầu báo giá phải được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong khi các đơn vị quan tâm gửi báo giá trực tiếp trên hệ thống trong thời gian tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày yêu cầu được công khai.
Khi có từ hai báo giá trở lên, chủ đầu tư có thể sử dụng mức giá trung bình để xác định giá. Đáng chú ý, nếu một báo giá hoặc một hạng mục trong báo giá có mức chênh lệch cao hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, chủ đầu tư được quyền loại báo giá hoặc hạng mục đó trước khi tính toán lại mức giá trung bình.
Trước đây, Nghị định 214/2025/NĐ-CP cũng yêu cầu tối thiểu một báo giá và khuyến khích thu thập nhiều báo giá, nhưng chưa có cơ chế loại trừ đối với những mức giá chênh lệch trên 30%.
Thời gian tiếp nhận báo giá cũng được rút ngắn. Thay vì tối thiểu 5 ngày như quy định trước, thời hạn thông thường theo quy định mới là ít nhất 3 ngày làm việc kể từ thời điểm đăng tải yêu cầu.
Bên cạnh đó, Nghị định 349 bổ sung cơ chế bảo vệ trách nhiệm cho chủ đầu tư trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ quy trình theo quy định nhưng nhà cung cấp vi phạm các yêu cầu liên quan đến việc báo giá.
Mở rộng một số trường hợp được chỉ định thầu
Nghị định 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung các trường hợp có thể áp dụng hình thức chỉ định thầu.
Đối với những gói thầu đã công khai thông báo mời thầu, mời quan tâm hoặc mời sơ tuyển nhưng không lựa chọn được nhà thầu, việc chỉ định thầu có thể được xem xét nếu xảy ra một trong các tình huống như:
- Không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ quan tâm hoặc hồ sơ dự sơ tuyển;
- Tất cả hồ sơ dự thầu đều không đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu;
- Các nhà thầu tham dự không đáp ứng điều kiện để thực hiện gói thầu.
Ngoài ra, quy định mới bổ sung một số trường hợp có tính chất đặc thù về chuyên môn, kỹ thuật, công nghệ hoặc thị trường cung ứng. Trong đó có:
- Gói thầu mua sắm hàng hóa từ hoạt động thanh lý, giải thể hoặc phá sản;
- Hàng hóa được mua thông qua giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa.
Hạn mức chỉ định thầu được nâng lên
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc điều chỉnh tăng giá trị gói thầu được áp dụng chỉ định thầu.
Cụ thể:
| Loại gói thầu | Hạn mức mới | Hạn mức trước đây |
|---|---|---|
| Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án | Không quá 1 tỷ đồng | 500 triệu đồng |
| Dịch vụ tư vấn thuộc dự án | Không quá 3 tỷ đồng | 800 triệu đồng |
| Dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án | Không quá 3 tỷ đồng | 2 tỷ đồng |
Việc điều chỉnh này giúp mở rộng phạm vi áp dụng chỉ định thầu đối với một số gói thầu có quy mô phù hợp, đồng thời giảm bớt thời gian thực hiện quy trình lựa chọn nhà thầu trong những trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định.
Tăng gấp đôi hạn mức đối với các khoản mua sắm nhỏ
Nghị định 349 cũng nâng hạn mức để cơ quan, đơn vị có thể tự quyết định việc mua sắm từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng.
Theo đó, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm trên nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Các trường hợp này không phải đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 79 và không bắt buộc thực hiện đầy đủ quy trình tại khoản 3 Điều 80. Tuy nhiên, đơn vị vẫn phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật hoặc có thể lựa chọn thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.
Quy định mới được kỳ vọng giúp đơn giản hóa thủ tục đối với các nhu cầu mua sắm thường xuyên có giá trị nhỏ, đồng thời giảm thời gian và chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu.
Bổ sung cách xử lý một số tình huống trong đấu thầu
Nghị định 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định xử lý đối với một số tình huống phát sinh trong đấu thầu qua mạng và đấu thầu không qua mạng.
Một trường hợp đáng chú ý là khi gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự và hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với một số hàng hóa thông thường, phổ biến và có sẵn trên thị trường.
Nếu tổng giá trị các hạng mục hàng hóa này không vượt quá 1% giá gói thầu, chủ đầu tư có thể xem xét cho phép nhà thầu bổ sung hoặc thay thế. Giá của hàng hóa được bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá mà nhà thầu đã chào trước đó.
Quy định mới cũng xử lý trường hợp thời gian đánh giá hồ sơ kéo dài khiến hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hoặc bảo đảm dự thầu hết hiệu lực.
Trong tình huống này, chủ đầu tư có thể yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ và bảo đảm dự thầu tương ứng. Nếu nhà thầu không đồng ý hoặc từ chối khôi phục, hồ sơ sẽ không tiếp tục được đánh giá nhưng nhà thầu cũng không bị xử lý vi phạm theo pháp luật về đấu thầu.
Những thay đổi đáng lưu ý đối với chủ đầu tư và nhà thầu
Với hàng loạt điều chỉnh về báo giá, chỉ định thầu, hạn mức mua sắm và xử lý tình huống, Nghị định 349/2026/NĐ-CP tạo thêm cơ sở để đơn giản hóa một số quy trình lựa chọn nhà thầu, đồng thời tăng tính linh hoạt trong những trường hợp đặc thù.
Đối với chủ đầu tư, việc tuân thủ đúng quy trình thu thập báo giá, công khai thông tin và lưu trữ hồ sơ vẫn là yếu tố quan trọng để bảo đảm trách nhiệm pháp lý trong quá trình thực hiện.
Trong khi đó, nhà thầu và nhà cung cấp cần cập nhật các yêu cầu mới, đặc biệt liên quan đến việc gửi báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và hiệu lực của hồ sơ dự thầu.
Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 9/9/2026.
Le Trieu