Chính phủ yêu cầu tiếp tục thực hiện công chứng đối với các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm bảo đảm an toàn pháp lý, hạn chế tranh chấp và phù hợp với quy định của pháp luật về công chứng. Nội dung này được nêu tại Nghị quyết phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật ngày 18/9, trong đó Chính phủ đưa ra nhiều yêu cầu đối với việc hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và các quy định liên quan đến thị trường bất động sản.
Mục lục
Tiếp tục công chứng giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Theo định hướng được Chính phủ đưa ra, giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất tiếp tục thực hiện yêu cầu công chứng. Mục tiêu là bảo đảm sự thống nhất với pháp luật chuyên ngành về công chứng, đồng thời góp phần phòng ngừa các rủi ro có thể dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện.
Đây là nội dung đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), sau khi cơ quan soạn thảo từng đề xuất điều chỉnh quy định về công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch bất động sản.
Theo quy định của Luật Đất đai hiện hành, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất về nguyên tắc phải được công chứng hoặc chứng thực, ngoại trừ một số trường hợp theo quy định.
Trong quá trình xây dựng dự thảo luật mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất thay đổi quy định đối với một số giao dịch. Đề xuất này sau đó nhận được nhiều ý kiến trong quá trình thảo luận tại Quốc hội.
Một số đại biểu lưu ý rằng việc không còn yêu cầu công chứng bắt buộc có thể làm phát sinh thêm rủi ro trong quá trình giao dịch, đặc biệt liên quan đến tính xác thực của hợp đồng, giao dịch giả tạo hoặc tranh chấp về hiệu lực giao dịch.
Việc Chính phủ yêu cầu tiếp tục thực hiện công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho thấy yếu tố an toàn pháp lý vẫn được đặt lên hàng đầu trong quá trình hoàn thiện chính sách.
Rà soát quy định công chứng trong kinh doanh bất động sản
Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chính phủ giao Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát các quy định liên quan đến công chứng giao dịch bất động sản.
Việc rà soát nhằm bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước và an toàn tài sản của chủ sở hữu, đặc biệt trong giai đoạn hệ thống dữ liệu chưa được kết nối và vận hành đồng bộ.
Theo định hướng này, khi cơ sở dữ liệu đất đai và các hệ thống thông tin liên quan chưa hoàn toàn liên thông, cơ chế xác thực giao dịch vẫn cần được duy trì ở mức phù hợp để hạn chế rủi ro cho các bên tham gia thị trường.
Hoàn thiện chính sách giá đất và tài chính đất đai
Bên cạnh vấn đề công chứng, Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung quan trọng trong dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Trong đó, dự thảo cần làm rõ các tiêu chí khung, nguyên tắc và cơ chế xác định giá đất; đồng thời quy định rõ hơn việc kiểm tra, giám sát quá trình quyết định giá đất.
Vai trò của Nhà nước trong điều tiết, quản lý và quyết định giá đất cũng được yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm tính thống nhất trong thực hiện chính sách.
Các nội dung về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với đất sản xuất, kinh doanh, đất phát triển nhà ở và đất cho thuê cũng cần được tiếp tục rà soát.
Ngoài ra, dự thảo được yêu cầu bổ sung cơ chế tài chính để xử lý chênh lệch địa tô; giải pháp đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng; cũng như các tiêu chí cụ thể để xác định từng nhóm đất.
Tăng cơ chế kiểm soát và xử lý dự án tồn đọng
Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu các cơ chế nhằm phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và hành vi trục lợi chính sách trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Các trường hợp xây dựng trái phép và những dự án tồn đọng, kéo dài cũng cần có cơ chế xử lý phù hợp để giải quyết dứt điểm.
Đây là những nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình triển khai dự án bất động sản, bởi thời gian xử lý kéo dài có thể tác động đến chi phí đầu tư, tiến độ thực hiện và khả năng đưa sản phẩm ra thị trường.
Dữ liệu đất đai hướng tới minh bạch và liên thông
Một trong những định hướng được đặt ra là tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và tăng cường kết nối thông tin giữa các hệ thống.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu theo hướng minh bạch, liên thông được kỳ vọng hỗ trợ công tác quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các giao dịch bất động sản.
Khi thông tin về đất đai, quy hoạch và tình trạng pháp lý của tài sản được cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả, các bên tham gia thị trường có thêm cơ sở để kiểm tra thông tin trước khi giao dịch.
Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Xây dựng được giao tổ chức lấy ý kiến nhân dân thông qua hệ thống VNeID đối với các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng được giao chỉ đạo quá trình hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường được ủy quyền thay mặt Chính phủ ký tờ trình Quốc hội về dự án luật tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Việc tiếp tục duy trì yêu cầu công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, cùng với quá trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, cho thấy định hướng tăng cường tính xác thực và an toàn pháp lý vẫn là một nội dung đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường bất động sản.
Le Trieu