Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó có đề xuất bổ sung quy định về việc xác lập và chấm dứt quyền sở hữu nhà chung cư. Nội dung này đang nhận được sự quan tâm lớn bởi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người sở hữu căn hộ trong tương lai nếu được thông qua.
Mục lục
Đề xuất gắn quyền sở hữu với thời hạn sử dụng công trình
Theo dự thảo, quyền sở hữu căn hộ chung cư được xác định dựa trên thời hạn sử dụng của công trình xây dựng.
Khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc được xác định không còn bảo đảm an toàn sau quá trình kiểm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét phương án tiếp tục sử dụng hoặc thực hiện phá dỡ theo quy định.
Nếu công trình không đủ điều kiện để kéo dài thời gian sử dụng và phải phá dỡ, quyền sở hữu đối với căn hộ và các phần diện tích thuộc sở hữu riêng trong tòa nhà sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật nếu đề xuất này được Quốc hội thông qua.
Phương án sau khi chung cư phải phá dỡ
Dự thảo đưa ra một số phương án nhằm bảo đảm quyền lợi của các chủ sở hữu căn hộ.
Trong trường hợp khu đất tiếp tục được quy hoạch để xây dựng lại nhà chung cư, các chủ sở hữu có thể cùng tham gia đầu tư xây dựng công trình mới theo cơ chế đóng góp kinh phí hoặc lựa chọn phương án khác theo quy định.
Nếu không tham gia xây dựng lại, quyền và lợi ích của người dân sẽ được giải quyết thông qua cơ chế bồi thường hoặc các phương án do cơ quan có thẩm quyền quyết định theo quy định pháp luật.
Đề xuất bổ sung các trường hợp phải phá dỡ chung cư
Ngoài trường hợp công trình hết thời hạn sử dụng và không còn đủ điều kiện khai thác, dự thảo cũng đề cập đến một số tình huống khác có thể phải phá dỡ như:
- Công trình xuống cấp nghiêm trọng.
- Nhà chung cư có nguy cơ mất an toàn.
- Công trình bị hư hỏng nặng do thiên tai hoặc sự cố.
- Trường hợp không còn đáp ứng yêu cầu về an toàn khai thác theo kết quả kiểm định.
Việc quyết định phá dỡ sẽ dựa trên kết quả đánh giá chất lượng công trình của cơ quan có thẩm quyền.
Chính sách tái định cư được đề xuất
Để bảo đảm quyền lợi của người dân, dự thảo cũng đưa ra định hướng về việc bố trí tái định cư khi thực hiện cải tạo hoặc xây dựng lại chung cư.
Tùy từng trường hợp cụ thể và quy hoạch của địa phương, người dân có thể được bố trí tái định cư tại chỗ hoặc được bồi thường, hỗ trợ theo quy định hiện hành nếu khu đất không tiếp tục phát triển nhà chung cư.
Quy định hiện hành ra sao?
Hiện nay, Luật Nhà ở 2023 không quy định thời hạn sở hữu căn hộ chung cư mà chỉ quy định về thời hạn sử dụng công trình. Khi công trình xuống cấp hoặc hết thời hạn sử dụng theo thiết kế, cơ quan chức năng sẽ tổ chức kiểm định để đánh giá mức độ an toàn và quyết định tiếp tục khai thác hoặc cải tạo, xây dựng lại.
Điều này có nghĩa là đề xuất trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi là nội dung đang được nghiên cứu, chưa phải quy định chính thức.
Lưu ý đối với người mua nhà
Người dân cần phân biệt giữa dự thảo luật và quy định đã có hiệu lực. Các nội dung nêu trong dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, thẩm định và có thể tiếp tục được điều chỉnh trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Vì vậy, tại thời điểm hiện nay, quyền sở hữu căn hộ chung cư vẫn được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành.
Nguồn tham khảo: Hồ sơ dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng chủ trì soạn thảo; Luật Nhà ở 2023.